Aktualności

Drzewa rosnące na naszych posesjach, w parkach , na terenach szkoły, czy przy innych instytucjach często wymagają profesjonalnej oceny ich stanu zdrowotnego i bezpieczeństwa. W praktyce najczęściej spotykamy się z dwoma rodzajami dokumentów poświadczającymi ten stan – opinią dendrologiczną oraz ekspertyzą dendrologiczną .  W tym artykule wyjaśniamy, czym różnią się oba opracowania i pomagamy dobrać właściwe rozwiązanie do konkretnej sytuacji.

Czym jest opinia dendrologiczna?

 Opinia dendrologiczna to dokument określający ogólny stan zdrowotny oraz statykę drzewa, sporządzany na podstawie szczegółowej oceny wizualnej. Podstawą badania jest metoda VTAVisual Tree Assessment), szeroko stosowana na całym świecie w diagnostyce drzew.

W ramach opinii dendrologicznej, oprócz oceny wizualnej, możemy wykorzystać również prosty sprzęt diagnostyczny, taki jak sonda oraz specjalny gumowy młotek dendrologiczny. Opukiwanie pnia i konarów pozwala na ocenę charakteru wydawanego przez drewno dźwięku. Zmiany w jego brzmieniu mogą wskazywać na obecność pustek, rozkładu lub innych nieprawidłowości w strukturze drewna. Sonda natomiast może być wykorzystywana do oceny ubytków, zagłębień oraz miejsc, w których istnieje podejrzenie osłabienia struktury drewna.

Połączenie metody VTA, wiedzy i doświadczenia specjalisty oraz prostych metod diagnostycznych pozwala w wielu przypadkach na bardzo dobrą ocenę stanu drzewa. Jest to podstawowy etap diagnostyki, który w wielu sytuacjach w zupełności wystarcza do określenia kondycji drzewa, jego statyki, potencjalnych zagrożeń oraz przygotowania odpowiednich zaleceń dotyczących pielęgnacji, dalszej obserwacji lub usunięcia drzewa.

Dopiero wtedy, gdy podczas badania pojawią się niepokojące objawy lub wątpliwości, których nie można jednoznacznie rozstrzygnąć na podstawie oceny wizualnej i podstawowych metod diagnostycznych, zasadne może być wykonanie bardziej szczegółowej diagnostyki instrumentalnej. W takich przypadkach można zastosować specjalistyczny sprzęt, np. tomograf, urządzenia do badań rezystograficznych czy testy obciążeniowe. Tego rodzaju badania pozwalają dokładniej określić stan wewnętrzny drewna lub bezpieczeństwo statyczne drzewa i mogą stanowić podstawę do wykonania rozbudowanej ekspertyzy dendrologicznej.

Opinia dendrologiczna jest więc pierwszym etapem oceny drzewa. Nie każde drzewo wymaga zastosowania zaawansowanych i kosztownych metod diagnostycznych. W wielu przypadkach dokładna ocena VTA uzupełniona o proste metody diagnostyczne pozwala uzyskać wystarczające informacje do prawidłowej oceny drzewa i podjęcia właściwych decyzji dotyczących jego dalszego utrzymania.

Jako dendrolog sporządzam opinie dendrologiczne w przypadku planowanych inwestycji budowlanych, starań o pozwolenie na wycinkę drzew, oraz oceny zagrożenia jakie drzewo może stwarzać dla ludzi i mienia. Legnica, a także inne miejscowości w woj. dolnośląskim stanowią obszar moich działań w tym zakresie. 

Czym jest ekspertyza dendrologiczna?

 Ekspertyza dendrologiczna jest pogłębionym opracowaniem naukowo-technicznym, wykonywanym w sytuacjach, w których sama ocena wizualna metodą VTA oraz podstawowe metody diagnostyczne, takie jak wykorzystanie sondy czy opukiwanie drzewa specjalnym gumowym młotkiem dendrologicznym, nie pozwalają na jednoznaczne określenie jego stanu lub poziomu zagrożenia.

Warto podkreślić, że ekspertyza dendrologiczna nie jest standardowym badaniem wykonywanym dla każdego drzewa. Jest kolejnym etapem diagnostyki, po który sięga się wtedy, gdy istnieją konkretne przesłanki do przeprowadzenia bardziej szczegółowych badań. W wielu przypadkach prawidłowo wykonana opinia dendrologiczna jest wystarczająca do oceny drzewa i określenia dalszego sposobu postępowania.

Jeżeli jednak podczas oględzin zostaną stwierdzone niepokojące objawy, których nie można dokładnie zinterpretować za pomocą podstawowych metod, konieczne może być wykonanie specjalistycznych badań instrumentalnych. Ich zakres dobiera się indywidualnie do konkretnego drzewa i problemu, który ma zostać wyjaśniony.

W ramach ekspertyzy dendrologicznej można wykorzystać między innymi tomograf komputerowy do badania drzew, rezystograf oraz urządzenia wykorzystywane do prób obciążeniowych. Badania te pozwalają uzyskać informacje, których nie można uzyskać podczas samej oceny wizualnej.

Tomografia pozwala zobrazować wewnętrzną strukturę pnia i wykryć miejsca, w których występuje rozkład drewna, zgnilizna, pustki lub inne osłabienia jego struktury. Rezystograf umożliwia natomiast ocenę zmian w strukturze drewna na podstawie pomiaru oporu podczas wykonywania pomiaru. Z kolei próby obciążeniowe mogą być stosowane w celu dokładniejszej oceny zachowania drzewa pod wpływem obciążenia i określenia jego bezpieczeństwa statycznego.

Zaawansowana diagnostyka może być szczególnie istotna w przypadku drzew o dużych rozmiarach, szczególnej wartości przyrodniczej, historycznej lub krajobrazowej, a także drzew rosnących w miejscach, w których ich ewentualne uszkodzenie mogłoby spowodować poważne zagrożenie dla ludzi, budynków, pojazdów lub infrastruktury.

Ekspertyza może być również konieczna w sytuacjach, w których wynik oceny drzewa ma szczególne znaczenie formalne lub prawne, na przykład w przypadku sporów dotyczących odpowiedzialności za stan drzewa, szkód wyrządzonych przez drzewo lub postępowań sądowych. W takich sytuacjach szczegółowa dokumentacja wraz z wynikami badań instrumentalnych może stanowić istotny materiał dowodowy.

Opinia a ekspertyza-najważniejsze różnice

• Zakres oceny: opinia dendrologiczna służy do ogólnej i praktycznej oceny drzewa, natomiast ekspertyza obejmuje szczegółową analizę konkretnego problemu.

• Metody badania: opinia opiera się głównie na metodzie VTA i podstawowych metodach diagnostycznych, natomiast ekspertyza może wykorzystywać zaawansowane badania instrumentalne.

• Cel wykonania: opinia ma określić stan drzewa i wskazać dalsze postępowanie, a ekspertyza ma dokładnie wyjaśnić złożone zagadnienia wymagające dodatkowych badań.

• Ocena ukrytych uszkodzeń: opinia pozwala wykryć widoczne objawy osłabienia drzewa, natomiast ekspertyza umożliwia dokładniejszą analizę niewidocznych zmian wewnątrz drewna.

• Zastosowanie: opinia jest stosowana w większości standardowych przypadków, natomiast ekspertyza jest przeznaczona dla sytuacji trudnych, wymagających pogłębionej diagnostyki.

• Kolejność wykonania: opinia dendrologiczna jest pierwszym etapem oceny drzewa, a ekspertyza jest wykonywana dopiero wtedy, gdy istnieje uzasadniona potrzeba rozszerzenia badań.

• Zakres i koszt: opinia jest zazwyczaj prostsza, szybsza i mniej kosztowna, natomiast ekspertyza wymaga większego nakładu pracy oraz wykorzystania specjalistycznego sprzętu.

Najważniejsza zasada: najpierw należy prawidłowo ocenić drzewo metodą VTA i – w razie potrzeby – zastosować podstawowe metody diagnostyczne. Jeżeli uzyskane informacje są wystarczające, wykonanie dodatkowych badań nie jest konieczne. Jeżeli natomiast pojawiają się uzasadnione wątpliwości, diagnostykę można rozszerzyć o specjalistyczne badania instrumentalne.

Najlepiej skontaktuj się ze specjalistą, którym jest dendrolog. Wrocław to miasto, w którym działam – korzystając z mojej pomocy, dowiesz się czy dodatkowe badania będą potrzebne, unikając niepotrzebnych kosztów.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)