Aktualności

W przestrzeni miejskiej, w której dominuje szybkie tempo życia oraz nadmiar bodźców, potrzeba kontaktu z naturą staje się wyjątkowo odczuwalna. Zieleń nie pełni już wyłącznie roli dekoracyjnej – coraz częściej postrzegana jest jako środowisko wspierające regenerację psychiczną, wyciszenie oraz poczucie stabilizacji. W tym kontekście warto przyjrzeć się hortiterapii i jej roli w miastach, bo właśnie ta metoda pokazuje, jak zaprojektowana zieleń może realnie wpływać na dobrostan użytkowników. Ogrody tworzone z myślą o stymulacji zmysłów łączą funkcję rekreacyjną z terapeutyczną i stają się elementem działań prozdrowotnych, które zyskują znaczenie w środowisku publicznym. Zapraszam do lektury, aby zobaczyć, jak natura wspiera mieszkańców miast i dlaczego takie przestrzenie są dziś tak potrzebne.

Na czym polega hortiterapia w kontekście współczesnych miast?

Wyjaśniając, co to jest hortiterapia, wskazuje się na metodę wspierającą równowagę emocjonalną oraz funkcjonowanie poznawcze poprzez kontakt z roślinnością. Hortiterapia (terapia ogrodem) opiera się na uważnym przebywaniu wśród roślin oraz wykonywaniu prostych czynności ogrodowych, które pozwalają odbudować skupienie, pobudzić zmysły i obniżyć poziom napięcia. W środowisku zurbanizowanym te działania nabierają szczególnego znaczenia, ponieważ dają możliwość doświadczenia przestrzeni odmiennej od codziennych realiów miejskiej zabudowy. Zauważa się, że regularny kontakt z ogrodem sprzyja stabilności emocjonalnej, a przemyślane wykorzystanie roślinności wpływa na odbiór bodźców i ułatwia powrót do spokojniejszego rytmu dnia.

Ogrody terapeutyczne jako narzędzie wspierania dobrostanu mieszkańców

W działaniach opartych na naturze coraz częściej zwraca się uwagę na to, jak terapia ogrodem oddziałuje na emocje oraz ogólne poczucie równowagi. Ogrody tworzone w przestrzeni miejskiej wykorzystują rośliny o zróżnicowanej fakturze, zapachu i kolorystyce, aby umożliwić wielozmysłowe doświadczanie środowiska. Tak zaprojektowane miejsca funkcjonują przy szkołach, hospicjach, ośrodkach wsparcia, osiedlach mieszkaniowych i w parkach, gdzie roślinność tworzy warunki sprzyjające integracji społecznej oraz wyciszeniu. Zauważa się, że kontakt z taką przestrzenią ułatwia skupienie, wzmacnia poczucie bezpieczeństwa i stymuluje odbiór bodźców, co czyni ogrody terapeutyczne wartościowym elementem miejskiego krajobrazu.

Cele hortiterapii wdrażanej w zieleni miejskiej

W analizach realizowanych w środowisku zurbanizowanym opisuje się, jaki cel hortiterapia realizuje i jak takie działania wpływają na komfort osób korzystających z ogrodu. W praktyce zwraca się uwagę na kilka najczęściej osiąganych rezultatów:

• wsparcie regulacji emocji oraz obniżenie poziomu napięcia,
• poprawienie koncentracji i jakości odbioru bodźców,
• wzmocnienie poczucia sprawczości dzięki zadaniom ogrodowym,
• budowanie relacji opartych na współdziałaniu i trosce o otoczenie.

Wskazuje się, że ogrody terapeutyczne nie pełnią jedynie funkcji wypoczynkowej, lecz stanowią przestrzeń sprzyjającą stabilizacji i odzyskiwaniu równowagi. Zauważa się również, że ich obecność modyfikuje sposób, w jaki mieszkańcy odbierają środowisko miejskie, nadając mu bardziej przyjazny i angażujący charakter.

Jakie rośliny najczęściej wykorzystuje się w miejskiej hortiterapii?

Jakie rośliny obejmuje hortiterapia – i dlaczego właśnie te gatunki dobrze sprawdzają się w środowisku zurbanizowanym? W praktyce projektowej stosuje się przede wszystkim rośliny odporne na zmienne warunki miejskie oraz oferujące szeroki zakres bodźców sensorycznych, dlatego najczęściej wykorzystuje się:

• gatunki aromatyczne, takie jak lawenda i mięta, sprzyjające wyciszeniu,
• rośliny wyróżniające się fakturą liści, m.in. szałwię oraz czyściec wełnisty,
• byliny zmieniające barwy i formy w cyklu sezonowym, np. jeżówki czy rudbekie,
• krzewy stabilizujące układ przestrzenny, wśród nich hortensje i tawuły.

Taki dobór roślin wzmacnia charakter ogrodu terapeutycznego, umożliwia prowadzenie zajęć opartych na uważnej obserwacji i sprzyja odpoczynkowi w przestrzeni pozwalającej na swobodne angażowanie zmysłów.

Hortiterapia w Polsce – kierunki rozwoju i znaczenie dla miejskich przestrzeni publicznych

Analizując, jak rozwija się hortiterapia w Polsce, podkreśla się rosnącą liczbę projektów realizowanych przy szkołach, placówkach opiekuńczych, ośrodkach rehabilitacyjnych oraz w parkach miejskich. Coraz częściej powstają założenia sensoryczne wykorzystujące rośliny dobrane z myślą o odbiorze bodźców oraz komforcie użytkowników. Zwraca się uwagę na współpracę projektantów zieleni, terapeutów i lokalnych społeczności, co umożliwia tworzenie miejsc dostępnych dla osób w różnym wieku i o zróżnicowanych potrzebach. Tendencja ta pokazuje, że zieleń traktowana jako element wspierający zdrowie zyskuje coraz większe znaczenie, a ogrody terapeutyczne stają się naturalnym uzupełnieniem infrastruktury miejskiej.

Rosnące zainteresowanie hortiterapią w miastach wskazuje, że kontakt z roślinnością odgrywa istotną rolę w kształtowaniu dobrostanu mieszkańców. Przemyślane ogrody terapeutyczne stwarzają warunki do wyciszenia, odbudowy uważności oraz stabilizacji emocjonalnej, a ich obecność sprzyja pozytywnemu odbiorowi przestrzeni publicznej. Zauważa się, że im bardziej projektowana zieleń odpowiada na potrzeby użytkowników, tym większy wpływ wywiera na ich samopoczucie i sposób funkcjonowania. Wprowadzenie takich miejsc do środowiska zurbanizowanego tworzy przestrzeń, w której natura wspiera codzienność i pozwala odzyskać równowagę, tak potrzebną w dynamicznym rytmie życia miejskiego.

Jeśli chcesz stworzyć ogród terapeutyczny dopasowany do potrzeb użytkowników Twojej przestrzeni, zapraszam do kontaktu – projektuję takie realizacje zarówno we Wrocławiu, Legnicy, Opolu czy Wałbrzychu, jak i w innych miejscowościach regionu.